ПАРТИЯ ТҰРМЫСЫ

Тапсырылған icкe жауапкершілік арттырылсын

Партия алға койып отырған зор міндеттері ойдағыдай жүзеге асыру үшін халық шаруашылығының, қандай саласында болса да әpбip үлкенді-кішілі участоктің бас- шылығында жауапкершілігі күшті:, тап- сырылылған жақсы білетін, сүйіп істейтін адамдар болуы тиіс. Kәзіргі уақытта колхоздардың басшыларына да қай уақыт- тарыдан болса да ең жорғары талаптар қой- йылып отыр. Тәжрибе колхоз басшылығында талапқа сай, тапсырылған жұмысты зор жауапкершілікпен ітейтін,істі білетін кадрлар тұрғысында шаруашылық міндеттер табысты орындалатындығын айқын көрсетеді.

Большенарым ауданының Сталин атындағы ауылшаруашылық артелерінің предсе- дателі Сазонтов пен партия ұйымының секретары Дапгкевич жолдастардың жемісті қызметі бұған жақсы көз жеткітзетін мысал. Сазонтов жолдас ауданның Молотов атындағы колхозының председателі болып 1951 жылы сайланған еді. Ол кезде артель Большенарымдағы ең артта қалған, егін шығымдылығы тапсырмасын, сол сыяқты мал шаруашылығын өркендету жоспарларын орындалмаған, колхозшыларға еңбек- күндеріне ақшадай және заттай аз ақы бе¬ретін шаруашылық болатын. Әр уақытта партия тапсыған участокте іске бepiліп істейтін Сазонтов жолдасқа колхоздың экономикалық жағдайын актив көмегімен күшейту оңай тиген жок. Бірақ, Совет Армиясының офицері қыйыншылықтардан жасқанбады, колхоздағы icтiң жағдайымен жақсы танысып, кадрларды бiліп, мықты колхоз активін ұйымдастыра бастады. Ол артель экономикасын және жер жағдайын білетін колхозшылармен кеңесіп, барлық мәселелерді oперативтілікпен және перспекетиивалы шешеді. Молотов атындағы колхоз уш жылдың ішінде тек ауданның ғана емес, облыстың колхоздарының алдыңғы қатарына шықты. 1954 жылы қоғамдық. шаруашылықтан 3 миллион сом-нан астам табыс түсті. Қолхозшылар әp6ip еңбеккүнге үш килограммнан астық және 8 сомнан ақша алды.

1955 жылдың бас кезінде колхоз Сталин атындағы ауылшаруашылық артелімен бipiктi. Колхоз председателі етіп кімді сайлау керек деген мәселе қойылғанда, колхозшылардың барлығы біркісідей Сазонтов жолдастың кандидатурасын жақтайтындықтарын білдірді. Ол кәзipгi уақытта осы қызметте icтeп жүр. Адал еңбегі үшін Сазоптов зор беделге ие болды. Ол Қазақ ССР Жоғарңы Советінe депутат болып сайланды.

Колхоз басқармасының жұмысына бастауыш партия ұйының үлкен көмек көрсете отыр. Оның секретары Дашкевич жолдас бұл жұмысқа 1955 жылы келген болатын. Ол дереу ішкі партиялық жұмыспен танысты. Әсіресе коммунистер жұмыспен танысты. Әсіресе коммунистер мен комсомолецтердің қалай орналасқандығына назар аударды, басшысы колхоз кадрларының қабілетін білді. Артельдің эконмикасымен егжей тегжейлі танысты.

Дашкевич жолдастың көзі мынаған жетті. Коммунистердің шарушылық шешуші учостіктеріне орнласуында елеулі кемшіліктерге жол берілген. Егіншілік пен мал шарушылығында партиялық күштер аз болып шықты. Көктем егісінің алдында колхоз басқармасымен біріге отырып, коммунистерді өндірістің жауапты учосктеріне орналастырып жүргізуде. Әсіресе фермалар нығайтылады. Кәзіргі уақытта мал шарушылығында 17 комунист істейді. Олардың жетуі ферма маеңгерушілері, ішеуі шопан, тағы да үшеуі малшылар және бipi сауыншы, бipi бақташы болып жұмыс icтеуде. Олар СОКП 0рталық Комитеті январь Пленумының тапсырмаларын орындау жолындағы социалистік жарысты өрстетті. Мұның өзі малға күтімді жақсартуға жеткізді. Колхоз мал шаруашылығын өркендетудің 1954-1955 жылғы жоспарын аброймен орындап шықты

Басқарма мен партбюро eгic бригадаларын коммуннстермен және комсомолецтермен нығайтты. Барлык бригадаларда 2-3 тен СОКП мушесі, 4-5 комсомолец бар. Мұның, өзі партия және партия-комсомол топтарын құуруға мүмкіндік берді. Ондай топтар мал фермаларында да бар.Партбюро олардың жұмысына нақтылы басшылық етеді Партия және партия-комсомол топары ұйымдастырушыларының семинары үнемі өткізліп тұрады, онда партиялық жұмыстың тәжрибесін ауысу өткізіледі.

Жұмысты инициативамен, үлкен жауапкершілікпен icтеy, әрдайым колхоз активіне сүйеніп, колхозшылар арасында бұқаралық саяси жұмысты өркендету өз нәтижесін беруде. Колхоз 1960 жылға белгіленген шаруашылық көрсеткіштеріне 1956 жылдың өзінде-ақ жетуді жоспарлап отыр. Бұл мақсатта астық шаруашылығы ұлғтайтылуда. Быйылғы көктемде eгіc көлем 10 мың гектардан асты. Бұдан аса маңызды дақыл жүгepi 462 гектар егілді. Kaзip ауылшаруашылық артелі eгістік улгілі баптау, қоғамдық мал шаруашылығы үшін бepiк жемшөп қорын жасап алу жолында қажырлы күрсе жүргізуде

Сонымен бipre кейбір жерлерде тапсырылған іске салақ қарайтын басшылар әлі де кездсетіндігін айтып өту керек. Мысалы, Ленин атындағы колхоз партия ұйымының секретары және артель председа- телінің мал шаруашылығы жөніндeгі орынбасары Слямов жолдас тапсырылған участокке жауапкершікпен қарамай жүр.Ол партия ұйымы жұмысына ешқандай жоспарсыз басшылық етеді. Коммунистерге партиялык тапсырмалар берілмеген. Пар¬тия жыйналыстары әзәрліксіз өткізіледі, онда партия ұйымының өз тұрмысынан маселелер сирек талқыланады. Үстіміздегі жылы өткізлген 6 жыйналыстан бip ғана партия жыйналысы ұйым инициативасы бойшнша өткіледі. Колхоз басқармасының шаруашылық қызметіне бақылау жасалмайды, бригадирлер мен ферма Meңгерушілерінің есептері партбюрода және партия жыйналыстарынрда тырдалмайды. 1955 жылы партбюроның екi рет мәжіліс өткізілген. Онда тек коммунистердің дербес ici қаралған, ал ішкі партиялық жұмыс мәселері, шаруашылык міндеттepi назардан тыс қалды. Колхозда саяси жұмыс қанағаттанғысыз жүргізлуде. Социалитік жарым формальді ұйымдастырған. Мысалы, фермаларда сауытшылар сүт сауу көрсеткіштерін білмейді. Көрсеткіш тақталары жоқ.

Бұдан соң Сямов жолдасты партия ұйымының секретеры сияқты аса жауапты міндетке жауапкершілікпен қарайды,беріліп істейді деп айтуға бола ма? Фактілер Слямов жолдастың тапсырылған іске немқұрайлы қарап отырғанын көрсетті. Міне сонлықтан да Ленин атындағы колхоз шаруашлық міндеттерін нашар орындауда. Мал шаруашлығынң өнімділігі төмен. Егістік күту ойдағыдай емес.

Большенарым ауадандық партия комитеті мен аудандық атқару комитеті кадрладың тапсырылған іске жауаркершілігін арттырып, талапты күшейтуге тиіс.

И. РАДИЧ. ҚКП обкомінің нұсқаушысы.

Еңбек ұйымдастыру жақстартылсын

Өндіріс озоттары

Өскемен қорғасын-мырыш комбинатының металлургтері мемлекеттік жоспардан тыс сапалы метали өндіру жолында қажырлылықен еңбек етуде. Социалистік жа-рыста қабылдаған көтерінкі міндеттеметерін аброймен орындал келе жаткан бригадалар, сменалар, дехтар кеп. Өндіріс озаттарыны саны арта тусуде.

Агломерация цехында Нұрғали Ақсамбаев жолдастың спекальшілері бригадасы ұймдаскан еңбектің нәтижесінде тамаша өндірістік табыстарға жетті. Бригада осы цехтын фильтрлеу-кептіру бөліміндегі бригадалармен жарысқа түскен еді. Жарыстың өткен айдагы қорытындысында Ажсамбаевтың бригадасы айлық тапсырманы асыра орындал, цех бойынша бірінші орыға ие болды. Коммунист Н. Аксамбаев жолдас қол жеткен табысты баянды ету ушін күресуде. Колективтің еңбек өнімділігін арттыра түсудің шараларын өндірістік мәселелрмен тығыз байланыстыра білді.

Ұйымшыл коллективтердегі көптеген металлургтер озаттар катарына қосылуда.Мәселен аға пешші К.Садықов,агитаторшы К.Дәулетбаев, фильтрлеушілер Н. Сахно? Соболев тағы басқа жолдастар өздері қабылдаған міндеттемені үнемі асыра орындайды.

Цех металлург металл өндірудің жартыжылдық жоспарын мерзімнен бұрын орындап шықты.Мұның өзің коллективтің ұйымшылдығыгың нәтижесінде және өндіріс озаттарының табысының арқасында қол жеткен табыс. Өнеркәсір қызмтерлерінің Бүкілодақтық кеңесінің қатысушылардың Үндеуімен жігерлене түскен металлургтер барлық резервтермен күш-мүмкіншіліктенмен бесінші бесжылдықта табыс пен аяқталуға жұмылдарылуда.

А.ЯКОВЕНКО

Өз ісінің шебері

Бұлда 9 жыл бұрын Сағидолла Хұсайнов Лениногор қорғасын заводына келді. Ол қорыту цехында жай жұмыс істеді, өйткені ол кезде оның арнаулы мамандығы жоқ еді.

Сағидолланың өндіріс орындарында еңбекке деген ынтасы арты түсті. Өздігінен талпынып, жұмыс үстіндк үйрену, іздену жолында еңбек етеді. Ол көп уақыт өтпей-ақ мастер деген атаққа ие болады.

Мастер атағын алу оңай емес,оған ие болу көп ізденуді талап етеді. Жас металург өндірістік тапсырманы ойдағыдай орындап, өзін еңбекті сүюге тәрбелейді.Коллектив арасында оның абыройы артты.

Хұсайнов өз шеберлігін жетілдірумен тынбай шұғылданды. Оның фамалиясы завол құрмет тақтасынан түспеді. Алдыңғы қатардағы озат метллург қол жеткен табысына тоқмейілсімейді. Мастер технологиялық процестердің тәсілін жете игеріп әкетті

. Завод партия ұйымы және бүкіл коллектив С.Хусайнов жолдастың мінсіз еңбегін зор бағалады. Сағидолла Қазақ ССР Жоғарғы Советінің Құрмет грамотасымен награтталды. Мастер өзі үйретіп қана тынбайды. Ондаған жастарды тәрбиелеп, мамандыққа үйретті. Одан тәрбиеленген Тұрсағанов, Лейхнер, Итерман жолдастар заводта үздік еңбек етуде.

Кәзір С. Хусайнов жолдас тау-кен мамандардын даярлайтын 4 ФЗО мектебінде жұмыс істейді. Кішіпейіл мастер мектеп коллективі арасында құрметке бөленді. Ол жастардың қалаған мамандықтарын алуға қамқорлық жасап, адал қызмет етуде.

Ф. ЧАПСКИЙ.

Ағаш ағызуды тез аяқтайық

Шығыс Қазақстан облысының өнеркәсі-бi мен құрылыс ұйымдарына және колхозды деревня шаруашылықтарына жыл сайын жүз мыңдаған текшеметр ic ағашы қажет. Бұл облыстық ағаш өнеркәсіп шаруашылықтарына және ағат ағызу участоктерінің коллективтеріне үлкен жа- уапты Miндет жүктейді. "Казлес" тресінің ағаш дайындау кәсіпорындары үстіміздегі жылдың ағаш атызу навигациясына әзip- лік жұмыстарын өткен жылдармен салыс-тырғанда жақсы жүргіді. Мұның өзі Алтайдың оңтүстігіндегі езендердің беті мұз- дан толық арылуына қарамастан ағаш ағызу маусымына қызу кipicyгe мүмкіндік берді.

Сумен ағаш ағызу қолайлы мерзімде басталды. Ағызуга тиісті ағашты өзен жағасына жеткізудің 70 процентіне дерлігі механизмдермен - трактор бульдозерлерімен, лебедкалармен орындалды. Бұл көрсеткіш өткен жылдағы маусымда 20 про- центтен артпаған еді. Осының өзi ағаш өнеркәсіп шаруашылықтарындағы қолда бар зор техникалық мүмкіншіліктерді көрсетеді.

Ағаш ағызуға Зырян, Уба ағаш өнеркәciп шаруашылықтарының коллективтері ұйымшылдықпен кірісті. Бұл маусымдық жұмысқа жұмысшылардың семья мүтшелері мен поселкелердің тұрғын халды да белсене қатысты. Ағаш өнеркәсіп шаруашылықтарының көптеген озат жұмысшылары күндік нормаларын 150-200 процентке дейін орындауда. Зырян ағаш өнеркәсіп шаруашылығында Борцев, Мамонтов, Уба ағаш өнеркәсіп шаруашылығында Денисов, Клиновицкий, Троеглавов, Герасимов жолдастар еңбек үлгісін көрсетіп, ерекше көзге түсті.

Көптеген кішi өзендермен ағаш ағызу тыңғылқты ұйымдастырылып, ойдағыдай аяқталды. Середчиха өзені арқылы ағаш ағызу жоспар бойынша 12 күнге белгілен- се, бұл жұмыс 4 күнде аяқталды. Черновая, Столбоуха, Сакмариха кiшi өзендері арқылы ағаш ағызу мерзімінен көп бұрын орындалды, мыңдаған сом қаржыға үнем жасалды.

Алайда, жалпы алғанда ағаш ағызу ұйымдасқан түрде басталды деп айту ұқ- рыс болмас еді. Трестің ағаш ағызу конторы, оның директорының міндетін атқа- рушы Светочев, саяси жұмыс жөніндегі орынбасары Герасимов жолдастар магистральді өзендер бойынша ағаш ағызу жұмысының әйірлікпен басталуын қамтамасыз етпеді. Олар ағаш ағызу рейдаларында өте сирек болады, соның салдары олардың жергілікті жердегі жұмыстың толық жайын білмеуіне әкеліп соқтыға- ны cөзciз.

Шемонаиха ағаш ағызу рейдасы ( бастығы Гобов жолдас) маусымдық жұмысқа деркезінде әзірленбегендіктен іс ағаштарынын қабылдауға толық мүмкіншілік жасамады. Қабылдау орындары жөндеуден өткізілмеді. Бұл кемшіліктер ағаш ағызу мерзімінің 12-15 күн кешігіп басталуына әкеп соқты. Ағаш ағызу орнынан жіберлуге тиісті. 42 жұмысшыдан 20 жұмысшы ғана жіберді. Трестің ағызу конторынығ басшылары бұл кемшілікті іс үстінде түзетуге көмек көрсетпеді.

Бұқтырма рейдасының жұмысында да ірі кемшілктер орын алуда. Рейд бастығы Марченко, технолог Полынов жолдастар су беті ашылмаған қолайлы мерзімді ағаш ағызуға пайдалана білмеді. Олар қолда бар мүмкіншіліктерді тиімді пайдалануды ұйымдастырмай, ағаш мерзімінің ұзаққа созылуына өздерін тікелей себепші болды. Су беті ашылуының қолайлы мерзімін дер кезінде пайдаланбау 8 мың текшеметр ic ағашының кеyiп, қурап кетуне әкеліп соғып отыр. Рейд басшылары бұдан тиісеті қорытынды шығарып, жоспарланып отырған ic ағашының тұтыну орындарына дер кезінде жеткізілуін қамтамасыз етуге мідетті.

Ағаш өнeркәсіп шаруашылықтарында- ғы, ағаш ағызу конторы мен оның рейдаларында орын алып отырған кемшіліктер тресінің тарапынан бақылаудың, талаптың болмағандығынан туғандығын мойындауымыз керек. Кәзір трест басшылығы бұл кемемшіліктерді шұғыл түзетудің шараларын белгіледі. Белгіленген шараларды жүзеге асыру трестіц және оның кәспорындары басшыларының алдында тұрған шұғыл міндет.

Атқару комитететінің облыстық Совейнің қаулысы бойынша ағаш ағызудың маусымдық жұмысына Верхуба, Зырян, Шемонаиха, Катонцарагай, Предгор- ный, Большенарым, Бұхтарма және Киров аудандарынан 200 жұмысшы бөлінуі тиіс еді. Аталған аудандардан маусымдық жұмысқа бip адамның да жіберілмеуі төзбестік жағдай. Зырян, Верхуба және Шемонаиха аудандық Совет атқару комитеттерінің председательдері Платаев, Ага- пов, Лукичев жолдастар ағаш ағызу мекемелерінің жұмысын бақылаусыз жіберіп отыр. Бұл аудандардық не атқару комитеті, не аудандық партия комитеті ағаш ағызу мекемелері басшыларының, партия ұйымдарының жұмыстары жөніндегі есептерін тыңдамайды. Аудан басшылары ағаш ағызу ұйымдарында өте сирек болады, оның өзінде жұмыстың толық жайымен таныспайды. Бұл кенмшіліктерді жедел түзету керек.

Ағаш ағызуды аяқтау үшін уақыт көп емес. Оның санаулы айлары ғана қалды. мұның өзі ағаш ағызу мекемелерін қызмeткepлepiнeн маусымды табысты аяқтау- ға барлық күш-мүмкіншілктерді толық жұмылдырып, олардың тиімді пайдаланылуын қамтамасыз етуді талап етеді. Ағаш ағызу мекемелерінің партия, шаруашылық уйымдарыныц басшылары жұмысшылардың, инженертехник қызметкерлердің социалистік жарысын кең өpiстетіп, әpбip жұмысшының өндірістік нормасын толық және асыра орындауына толық жағдай тудырулары қажет.

Өзен жағаларына жетізілген ic ағаш-тарын тез, ысырапсыз ағызуға нақтылы басшылық жасалуы шарт. Бұған ағаш ағызу рейдаларының және оның трестегі конторының басшылары мықтап назар аударуы тиіс. Ағашты тасу және ағызу ісінде техниканың тиімді пайдалануына ерекше көңіл бөлуі керек.

Обылыстың өнеркәсіп орындары мен құрылыс ұйымдарының, совхоздары мен колхоздарының өсіп отырған талабына ойындағыдай орындау үшін ағаш өнеркәсіп шарушылықтарының коллективтерінің ағаш дайындаудың қарқыны арттыра түсулері тиіс. Ағызылуға тиіс ағаштар тұтыну орындарына дер кезінде жеткізуі қажет.

Ағаш ағызудың ойдағыдай аяқтау - ағаш ағызу рейдалары коллективтері айыбында міндетті. Бұл жөнінде белгіленген жоспарды толық және асыра отындауға барлық мүмкіншілкті тиімді пайдалнып, ағаш ағызудың маусымдын табысты аяқтау болып табылады.

А. РЕШЕТНЯК “ Казлес” тресінің басқарушысы.

Преизаент Титонының ССРО-да болуға шақырлғаны туралы Югославияның хабары

БЕЛГРАД, 28 июнь. (ТАСС). Югопресс агенттігі былай деп хабарлайды: Хабарға жақсы қанық топтардан мәлім болып отырғанындай, Совет Одағының өкілдері жуырда жүргізіоген Югославия —Совет келісөздері кезінде республика- ның президенті Иосип Броз-Титоны Совет Одағында болуға шақырған. Президент Титоның бұл шақыртуды қа- был алғаны да нақ осы топтардан мәлім болды.

Соңғы почтадан

Әдебиет ұрысы

Редакцияға Катонқарағай ауданынының Берель селосында тұратын Төулеуғазы Абалақовтан "Мектебім" атты үш шумақ өлең түсті. Қолга алып, оқый бастап едік, бәрі де таныс секілді. Бақсақ, "ақынымыз" "Коммунизм туы" газетінің 1954 жылғы 1 сентябрьдегі номepiнде басылған Қ- Козыбаввтың «Мектебім" деген өлеңін көшіріп алып, шәмірікпестен редакцияға қайта жолдапты. Қ. Козыбаевтың өлеңі "ақын" Төлеуғазыға ұнаған болуы керек. Ол алғашқы шумағының бip cөзінен де өзгертпестен көшipiп. Ал, басқа шумақтарына бipep сөздер қосып, "әдеби өңдеп" көшіріпті.

Мысалы, Қозыбаевтың:

Өзінде оқып түлеп ұштым жарасқан,

Достарыммен көкте күнмен таласқан.

Сен үйреткен білім бізді жеткізді,-

Ерлігіміз ғасырлардан әpi асқан, деген шумағын Абалақов:

Өзінде оқып түлеп оқып жарасқан,

Достарыммен көкте күнмен таласқан.

Сен үйреткен білім бізді жетекізеді,

Біліміз жылдан жылға әpi асқан.- дейді. Рас, ұрлықшы екең "ұштым" деген сөздің орнына «оқып", eрлігіміз ғасырлардан" дегеннің орнына "біліміміз жылдан жылға" деген сөздерді "тауып" қойыпты.

Ақын, жазушы боламын деп талаптану-шы жастар өздерінің төл шығармалары жүрекке жылы тиетін отты өлеңдермен көрінуіi керек.

Әдебиет ұрлығына салынушылық біз үшін жат нәрсе, оған жол беруге болмайды.

Өскеменнің кітап магазиндері мен дүкендеріне жаңадан көптеген саяси, көркем әдебиет кітаптар түсті.

А. Н. Толстой. Арылу. Бағасы 9 сом 60 тыйын.

М. Шолохов. Көтерілген тың. Бағасы 13 сом 30 тыйын.

М. Шолохов. Тынық Жон. Бағасы 13 сом 45 тыйын.

Э. Грин. Оңтүстіктен ескен жел. Бағасы 4 сом 15 тыйын.

А. Войнов. Генерал Ватутин туралы әңгілмелер. Бағасы 4 сом 70 тыйын.

Ғабдол Сланов. Шалқар. Бағасы 6 сом 50 тыйын.

Халижан Бекхожин. Мариям Жагор қызы 2 сом 45 тыйын.

М. Рашев. Алғашқы боразда. Бағасы 1 сом 40 тыйын.

Ә. Әбішев. Әке үкімі. Бағасы 11 сом 65 тыйын.

Ә. Көпбаев. Мақтаныш. Бағасв 85 тыйын.

Марксизм-ленинизмді өздігнен үйретушілерге көмек

Халық бұқарасының тарихатағы рөлі

Қоғамдық дамудың тарихи процентінде халық бұкарасының атқаратын ролі туралы мәселе тарихи материализімінің аса маңызды мәселелерінің бipi болып табылады. Оны дұрыс шешпейінше қоғамдық дамудың заңдарын, қоғамның қозтаушы куштерін, басқа да қоғамдық құбылыстарды дұрыс ұғынуға мүмкін емес. Коммунистік партия бұл мәселеге үнемі зор көңіл бөліп келді және кеңіл бөліп те отыр.

Халық бұқарасының ролі туралы мәселенің ғылми негізделген, бірден-бір дұрыс шешімі марксизм ленинизм ілімінде беріледі. Ол қоғамдық тарихи дамудың объектив- тік сыйпатын мойындауға негізделеді. Тарихи материализм тұрғысынан қарағанда қоғам дамуы заңды тарихи процесс деп есептеледі. Бұл процесс қоғамдық дамудың объективтік заңдарына бағынышты.

Қоғамдық дамудың барысын материалдық игіліктерді өндіру тәсілі белгілейтіні мәлім. Материалдық игіліктерді өндірудің тәсілі қандай болса, қоғам да, оның идеяла- ры мен көзқарастары, мекемелері де сондай болады. Өндіріс тәсілінің екi жағы болатыны: өндіріс күштер мен өндірістік қатынастар болатыны белгілі. Адам мен табиғат арасындағы өара қатынастарды, яғни адам өмip сүрү үшін қажетті жабдықтарды қандай құралдармен, қандай тәсілмен өндіретінін көрсетін өндірістік қатынастар өндipic құрал-жабдықтарынан және еңбекке бегілі дағдысы бар адамдардан тұрады. Өндipic журал-жабдықтары қаншалықты жетілген бола да адамның қатысуынсыз - өлi материал. Өніріс қралына жан бітіру ушін адамның мақсат көзделген қызметі қажет. Бұдан материалдық игіліктерді, барлық бағалыны жасаушы, өндipic құрал-жабдықтарын жасаушы адамдар, халық бұқарасы болып табылады деген қорытынды туады. Халық бұқарасы бүкіл адамзатты асырап сақтап отыр.

Материалдық игілікерді өндіріді жүзеге асыра отырып, еңбекшілер бұкарасы ғасырлар бойы өндipic құрал-жабдықтарын өзгертіп, жетілдіріп отырды және оларемен бірге өздері де алға басып, өзгерді. Дикарьдың тастан істелген балтасының кәзіргі станоктан айырмасы қанша болса, сол балтаның иесінің кәзіргі жұмысшыдан айырмасы сонша.

Өндірic процесінде адамдар белгілі, олардың еркінен тыс қатынастар жасайды, мұны өндірістік қатынастар деп атайды. Өндірістік қатынастар қоғамдық экономикалық құрылысы, базисі балып табылады. Базиске заң, саяси және басқа мекемелер, оларға сәйкес көзқарастар негізделеді. Оларды қоғамның экомикалық құрылысы белгілейді. Miнe сондықтан да "Қоғамдық дамудың тарихы, сонымен бірге, материалдык игіліктерді өндірушілерді өздерінің тарихы, өндістік процестің негізгі күші болып табылатын және қоғамның өмір сүруіне қажетті материалдық игіліктер өндірісін жүзеге асыратын еңбекшілер бұқарасының тарихы.

Солай болса, тарихи ғылым, егер ол нағыз ғылым болғысы келсе, бұдан былайғы жерде, қоғамдық дамудың тарихын король- дар мен қолбасылардың істеген icтерінe, мемлекеттерді "басып алушылар" мен "бағындырушылардың" ітеген істеріне әкеліп тіремеуге тиіс, қайта, ең алдымен, материалдық игіліктерді өндірушілердің тарихымен, еңбекшілер бұқарасының тарихымен, халықтардың тарихымен шұғылдануға тиіс. (Партия тарихының қысқаша кур- сы, 123 бет).

Халық бұқарасының, еңбекшілердің рөлі материалдық игіліктерді жасауда ғана деп түсіну дұрыс болмас еді. Өндіріс дамуы ушін зор маңызы бар техникалық жаңалыдтардың барлығы сайып келгенде өндірістің талаптарына сәйкес туады және материалдық өндірістің сферасында, материалдық игіліклерді өндірушілер жасайтын, бipіншi рет байқаған адалға едеуciз өзгepicтep арқылы әзірленді.

Рухани өмip саласы, ғылымның ақан ұлы табыстары, әдебиет пен искусство- ның жетістікйктері, міне осылардың барлығының шыққан көзі халықтың қалың бұқарасында. Еңбешілер ғылымның, әдебиет пен искусствоның дамуы ушін материалдық алғы шарттарды жасаумен бipге, олардың өзендір нағыз шабыттың қайнар бұлағы болып табылады.

Халық бұқарасының рөлі тап күресінің тарихында, әсресе біp қоғамдық құрылыс- ты екінші қоғамдық құрылыспен ауыстыратын төменгі құрлыстан одан гөpi жоғары құрылыс жасайтын әлеуметтік революциялар кезінде айрқша айқын көрінеді, Әpбір әлуметтік революциянық экономикалық негізгі өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастар арасындағы қайшылық болып табылады. Бiрақ халық бұқарасы революция үшін бұл эконмикалық негізгі жасап қана қоймайды, олар осы революциядагы басты күш болып табылады. Демек халық өнipic процесін жүзеге асырумен бірге, ескі қоғамдық тәртіптерді қыйратып, жаңа қоғамдық құрылыс орнатады.

Құлдарының революциялық қыймылдары құл иеленушілік құрылыстың жойылып, оның одан гөрі ілгері басқандық болып табылатын феодалдық құрылысты орындатуға мүмкіндік берді. Шарушалық көтерлістері феодалдық құрылысты жойды. Жұмысшылардың күресі бірақатар еледерде капиталистік құрылыстың талқылануын қамтамасыз етті. Пролетариаттың өз бостандығы жолындағы қардылық күоесі барлық елерде де капитализімнің сөзсіз жойылуына қол жеткізді.

Сөйтіп, бір қоғамдық құрылыстың орынана екінші қоғамдық құрылыстың орнауы ревалюциялар нәтидесінде жүзеге асырылды. Мұның халық бұқарасы шешуші роль атқарды. Соцалистік революцияда жеміснің игілін еңбекшілерідің өздері көріп отыр. Алайда, бұдан бұрынғы барлық революциялық халық бұқарасы шешуші күш болғанына қарамастан, олардың нәтижесің қанаушы таптар иеленді.

Әділетті ұлт-азаттық соғыстарда, еңбешілер бұқарасының өз отанын шетел бас- қыншыларынан қорғау жолындағы күресінде де халық шеуші роль атқарғанын көреміз. Біздің мемлекетіміздің, ең алдымен орыс халқының тарихы бұған айқын мысал бола алады. Халық бұқарасының қатысуы 1242 жылы шетел басқыншыларына қарсы соғыста жеңіске ие болуды қамтамасыз етті, татар-монгол егесіне қарсы ұлттық тәуелсіздік жолындағы кү- рестің XIV ғасырда жеңісті аяқталуына жеткізді. Наполеоинның қарақшылық жоспарлары орыс халқының Ұлы Отан соғысына белсене қатысуы арқасында тасталқан, етіліп күйреді. Ұлы Қытай , халқы, Корея, Вьетнам, дүние жүзінің басқа да бостандық сүйгіш халықтары ұлттық тәуелсіхдік жолындағы бүкілхалықтық күрестің тамаша үлгілерін көрсетті.

Социалистік қоғамда халық бұқарасының творчестволық рөлі ерекше айқын көрінеді. Ұлы 0ктябрь социалистік революциясы және ССРО-да социалзімінің жеңуі еңбекшілердің қызметі үшін мүлде жаңа жағдайлар тудырды. Жекеменшікке негізделген барлық. антогонистік қоғамдарда халық eзіліп жаншылған қаналушы бұқара болды, оның творчестволық куштері тұншықтырылып отырды, Пролетарлық революцилнық жеңуі нәтижесінде әлеуметтік және ұттық езгіден азат болған халық бұқарасы өндірістің нағыз қожайыны, өзіне, өз қоғамына, өз мемлекетіне еңбек ететін қожайыны болды.

Антагонистік қоғамдарда бұқара елдің саяси тұрмсынан және мемлекетті басқарудан аулақтатылады, Социализм жағдайларында халық елді басқаруға, аз мемлекетінің саяси өміріне шешуші түрде, белсене қатысады, өз тағдырын өзі шешеді. Халықтың творчестволық күшінің өркендеуінің саяси негізгі пролетариат диктатурасы болып табылады. Ол халық бұқарасының мемлекетті басқаруға, қоғамға басшылық етуге үнемі және шешуші түрде қатысып отыруын қамтамасыз етеді. Егер қанаушы мемлекттер еңбекшілердің қарағылығы, eзгілеуші eceбінен күн көретін болса, социалистік қогам бұқараның саналылығымен кушті. Социализм жағдайында ғылым мен искусствоның eciгі еңбекшілер үшін тұңғыш рет ашылады. Социализмнің жоғарыда айтылған жағдайларында және басқа ерекшеліктері негізінде халықтың творчестволық қызмет елде шаруашылық және мәдени өмірінің барлық салаларында бұрын ешуақытта болып көрмеген көлемде кеңейді.

Совет адамдарының елімізідң бүкіл өміріне белсене қатысуы нәтижесінде ғана біз Октябрь революциясының жетістіктерін 14 импералистік мемлекеттерінің шап- қыншылығынан қорғап қалдық. Совет адамдарының социализм құрылысына бесене қатысуы елді социалистік индустрияландыруды және ауыл шаруашылығын коллективтенд еіру өте қысқа мерзімде жүзегн асыруға, біздің адамдарымдардың бейбіт еңбегіне сырттан қол сүру мүмкін бол- ған жағдайда тиісті тойтарыс беру үшін экономикалық база жасап алуға мүмкіндік берді, Ұлы Отан соғысы жылдарында Савет Одағының Коммунистік партиясы басқарған ССРО халықтары өз Отанын қорғауға аттанып, өзін ғана емес, бүкіл Европа халықтарын фашистік құлдыраудан азат етті.

Соғыстан кейінгі жылдары совет халықы өзінің бүкіл творчестволық еңбегін соғыс бүлдірген шаруашылықты қалпына келтіруге және онан әpi өркендетуге жұмсады.

Социалистік өнеркәсіп қоғамымыздың дамуынына негізгі болып табылады деген лениндік ілімді басшылыққа ала отырып, совет адамдары өнеркәсіп өндірісінің барлық салаларын онан әpi өркендетіп, жетілдіруге жұмылған. Бұл жанқыярлык еңбектің нәтижелері зор. 1954 жылы ССРО- ның өнеркәсіп өндірісі 1940 жылдың дә pежесіне 2,8 есе артық болды. Өнеркәсіп саласында әлi де көптеген кемшіліктер және пайдаланылмаған резервтер бар екенін ескере отырып, совет адамдары өнеркәсіп барлық салаларын онан сайын өркендетуге және жетілдіруге, ең алдымен ауыр өнеркәсіп, оның өзегі машина жасауды өркендетіп, жетілдіруге асқан белсенділікпен қатысуда.

Өнеркәсіп және құрылыс мәселерлі жөнінде быйыл болған Бүкілодақтық кеңестер еңбекшілердің творчестволық иницизтивасының ,жігер-кайратының бұрыңғыдан да өскенін, рөлінің арта түскенін тағы анық көрсетіп берді. Бұл кеңестерде өнеркәсіп онан әpi өркендетудің шұғыл мін- деттерін, құрлылыстың индустриалдық әдістерін кеңінен пайдалану мәселелерін шешуге партия, үкімет басшыларымен бірге